Informacja o wycieku danych może wywołać niepokój, ale najgorszą reakcją jest bezczynność albo panika. Incydent nie oznacza jeszcze wykorzystania Twojej tożsamości, wymaga jednak szybkiego ustalenia zakresu zagrożenia i zabezpieczenia narażonych obszarów.

Najpierw sprawdź, jakie dane wyciekły

Innego działania wymaga ujawnienie adresu e-mail, a innego utrata numeru PESEL, danych dokumentu, informacji medycznych czy hasła. Jeśli otrzymasz zawiadomienie od firmy, zweryfikuj je przez jej oficjalną stronę albo infolinię. Nie używaj od razu linku z wiadomości, ponieważ oszuści mogą podszywać się pod administratora opisującego prawdziwy incydent.

Zawiadomienie powinno wskazywać kategorie naruszonych danych, możliwe konsekwencje i zalecane środki ostrożności. Zachowaj jego kopię wraz z późniejszą korespondencją. Materiały mogą być potrzebne podczas dochodzenia praw lub zgłaszania nieprawidłowości.

Zabezpiecz konta i swoją tożsamość

Jeżeli wyciek obejmował hasło, zmień je z zaufanego urządzenia. Jeśli było używane także w innych usługach, zmień je również tam. Najpierw zabezpiecz pocztę elektroniczną, ponieważ może służyć do resetowania haseł do pozostałych kont. Stosuj różne hasła i włącz weryfikację dwuetapową, gdzie jest dostępna. Sprawdź historię logowań i zakończ sesje na urządzeniach, których nie rozpoznajesz.

Gdy ujawniono numer PESEL lub szerszy zestaw danych identyfikacyjnych, rozważ natychmiastowe zastrzeżenie PESEL. Można to zrobić w aplikacji mObywatel, na stronie gov.pl albo w urzędzie. Zastrzeżenie ogranicza możliwość wykorzystania danych między innymi do zaciągnięcia kredytu lub pożyczki, ale nie chroni przed każdym oszustwem. Nie zastępuje kontroli rachunku ani zabezpieczenia kont internetowych.

Uważaj na drugą falę oszustwa

Po wycieku mogą pojawić się wiadomości nawiązujące do prawdziwej usługi, wizyty lub zamówienia. Znajomość szczegółów zwiększa wiarygodność oszusta. Nie podawaj przez telefon haseł, kodów autoryzacyjnych ani danych karty. Nie instaluj aplikacji na polecenie osoby podającej się za pracownika banku.

Sprawdzaj operacje na rachunku, alerty o logowaniach i korespondencję dotyczącą zobowiązań, których nie zaciągałeś. Podejrzany SMS można przekazać na numer 8080, a cyberincydent zgłosić przez formularz CERT Polska. W przypadku nieautoryzowanej transakcji niezwłocznie skontaktuj się z bankiem. Szybkie działania nie cofną wycieku, ale mogą ograniczyć jego finansowe i wizerunkowe następstwa.

MOnika Zygmunt-Jakuć (Inspektor ochrony danych)